Home arrow Leczenie
LECZENIE
  • Leczenie aparatem CPAP
  • Leczenie chirurgiczne
  • Protezy nazębne

Zalecenia ogólne
Istotnym czynnikiem nasilającym objawy choroby jest otyłość. U osób otyłych, oprócz odkładania się tkanki tłuszczowej w okolicy szyi, może występować zwyrodnienie tłuszczowe mięśni podniebie­nia miękkiego, gardła i podstawy języka, co powoduje zwiększoną ich wiotkość i niemożność utrzymania światła dróg oddechowych. Otyłość może być także czynnikiem ujawniającym zaburzenia oddychania u osób z istniejącymi predyspozycjami, na przykład nieprawidłowościami anatomicznymi górnych dróg oddechowych. Dlatego obniżenie masy ciała o kilkanaście, a w niektórych przypadkach o kilkadziesiąt kilogramów może w lżejszych postaciach choroby doprowadzić do znacznego złagodzenia lub nawet ustąpienia OBS [12].

Ciężkość zaburzeń oddychania w czasie snu jest często związana z przyjmowaną w nocy pozycją ciała. Pozytywny efekt przynieść może spanie na boku lub na brzuchu. Pozycję taką można wymuszać przez wszycie na plecy piżamy piłki tenisowej. Bardzo ważne jest unikanie przez chorych spożywania alkoholu, szczególnie w godzinach wieczornych. Nawet niewielkie jego dawki wypite przed snem wyraźnie nasilają zaburzenia oddychania. Związane jest to z działaniem alkoholu hamującym ośrodkowy układ nerwowy i obniżającym napięcie mięśni. Podobne działanie wykazują leki nasenne i uspokajające. Przepisywanie tego typu leków pacjentom chorym na OBS, często skarżącym się na niespokojny sen, jest przeciwwskazane.


Leczenie metodą CPAP

Podstawową zachowawczą metodą leczenia jest oddychanie powietrzem podawanym do dróg oddechowych pod stałym dodatnim ciśnieniem [13]. Na świecie rozpowszechniła się angielska nazwa nCPAP (nasal continuous positive airway pressure). Lecze­nie to polega na stosowaniu w czasie snu aparatu wytwarzającego dodatnie ciśnienie powietrza, w zakresie od l do 20 cm słupa wody. Powietrze to tłoczone jest z aparatu do dróg oddechowych elastyczną rurą zakończoną maską, umocowaną szczelnie dooko­ła nosa śpiącego za pomocą dobrze przylegającego czepca.
Dodatnie ciśnienie powoduje mechaniczne usztywnienie górnego odcinka dróg oddechowych, zapobiegając zapadaniu się jego ścian. W ten sposób zapewniony zostaje prawidłowy przepływ powietrza przez cały czas snu.

Ciśnienie potrzebne do zniesienia chrapania i bezdechów ustala się indywidualnie, w czasie badania PSG. Pacjent zasypia z maską na twarzy. Po zaśnięciu i pojawieniu się bezdechów uruchamia się aparat i stopniowo podwyższane jest ciśnienie powietrza, aż do wartości, przy której dochodzi do ustąpienia bezdechów. W większości przypadków ciśnienie potrzebne do zapewnienia drożności dróg oddechowych waha się w granicach 8- 12 cm słupa wody.

Już po kilku nocach korzystania z aparatu CPAP znacznie poprawia się samopoczucie chorych, znika konieczność oddawania moczu w nocy, potliwość nocna i senność dzienna. Ustępują, często zgłaszane przez chorych mężczyzn, problemy z potencją seksualną. W badaniu PSG obserwuje się powrót prawidłowej struktury snu. Zmniejsza się ilość snu płytkiego, zwiększa ilość snu REM oraz snu głębokiego. Normalizacji ulega wysycenie krwi tętniczej tlenem.

U chorych z nadciśnieniem tętniczym obserwuje się obniżenie ciśnienia krwi, co często umożliwia zmniejszenie dawek, a niekiedy odstawienie leków hipotensyjnych. Leczenie metodą CPAP ko­rzystnie wpływa na likwidację zaburzeń rytmu i automatyzmu serca [14].

Leczenie metodą CPAP jest dobrze tolerowane przez około 80% chorych. Część pacjentów nie jest w stanie przyzwyczaić się do noszenia maski, przeszkadza im silny strumień powietrza, utrud­niający wydech i dający uczucie ,,rozdęcia". W tych przypadkach tolerancję leczenia można poprawić stosując aparaty nowszej generacji, tak zwane BiPAP (bi-level positive airway pressure) lub C-flex. Ich działanie polega na wytwarzaniu zmiennego ciśnienia, w zależności od fazy oddechowej. Podczas wydechu powietrze tłoczone jest pod niższym ciśnieniem, co poprawia komfort oddychania. Barierą ograniczającą szersze zastosowanie tego typu sprzętu jest wyższa cena w porównaniu z ceną zwykłego aparatu CPAP.

Komfort leczenia zapewniają aparaty auto-CPAP, alternatywą są aparaty C-Flex. Aparat auto-CPAP dostosowuje wielkość ciśnienia tłoczenia do aktualnej wielkości oporu stawianego przez górne drogi oddechowe. Może on zmieniać się wielokrotnie w ciągu nocy zależnie od pozycji ciała, w której chory śpi, oraz fazy snu.


Leczenie chirurgiczne

U chorych mających utrudnienie przepływu powietrza przez nos (skrzywienie przegrody nosowej) lub bardzo duże migdałki, należy wykonać odpowiednie operacje korekcyjne. Duży zabieg operacyjny – uwulopalatofaryngoplastyka (UPPP) nie jest obecnie zalecana ponieważ u znacznej części operowanych chorych choroba nie ustępuje. Rzadko, u chorych mających małą, cofniętą żuchwę i niechętnie poddających się leczeniu CPAP można wykonać operację przesunięcia szczęki górnej i dolnej ku przodowi. Zabieg łagodzi chorobę ale rzadko ją leczy całkowicie.

Wycinanie języczka i częściowo podniebienia miękkiego nożem laserowym leczy chrapanie ale nie zmniejsza ciężkości choroby. Ostatnio zaproponowano zwiększanie objętości gardła zmniejszając objętość tylnej części języka i wycinając część podniebienia miękkiego falami radiowymi [15]. Odległe wyniki zabiegu nie są znane.


Protezy nazębne

Chrapanie i łagodne postacie OBS mogą być leczone indywidualnie dobieranymi przez stomatologów protezami zakładanymi przed spaniem na żuchwę. Powodują one wysunięcie dolnej szczęki a wraz z nią języka zwiększając przestrzeń gardła. Metoda ta w miarę udoskonalania modeli zyskuje coraz więcej zwolenników.



Bibliografia: "Zaburzenia oddechania w czasie snu"
Prof. Jan Zieliński Instytut Grużlicy i Chorób Płuc w Warszawie